Warszawa, 10 listopada 2007- Prezydent Lech Wałęsa przesłał listy do Dam w Bieli, więźniów politycznych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i demokratycznego ruchu dysydenckiego na Kubie. Listy z wyrazami wsparcia i solidarności zostały przekazane przez Prezesa Instytutu Lecha Wałęsy Piotra Gulczyńskiego podczas jego wizyty w Hawanie w dniach 20-28 października. Wizyta u przedstawicieli ruchu dysydenckiego na Kubie była elementem programu „Polska Solidarna z Kubą” i jej celem było spotkanie się z przedstawicielami społeczeństwa kubańskiego w celu przekazania im moralnego wsparcia.

Listy od Prezydenta Lecha Wałęsy otrzymali Oswaldo Paya Sardinias (Movimiento Christiano Liberación), Damy w Bieli w osobie Laury Pollan Toledo, Miriam Leiva wraz z mężem Oskarem Espinoza Chepe oraz byli współpracownicy redakcji Vitral oraz Centrum Kształcenia Religijnego i Obywatelskiego: Dagoberto Hernández Valdéz, Virgilio Toledo López, Maria Caridad Gálvez Chiu. Prezes Gulczyński spotkał się również z przedstawicielkami ruchu FLAMUR Belindą Salas i Katią Sonią Martin.

Prezes Gulczyński odwiedził przedstawicieli ruchu demokratycznego w ich domach, a także uczestniczył we mszy świętej w kościele św. Rity w Hawanie, tradycyjnym miejscu spotkań kobiet z ruchu Dam w Bieli. W imieniu Prezydenta Lecha Wałęsy przekazał wyrazy wsparcia, solidarności i przyjaźni dla postawy i działalności wszystkich kubańskich demokratów. Zapewnił o niesłabnącym zaangażowaniu Prezydenta w odbudowę społeczeństwa obywatelskiego na Kubie, czego dowodem jest m.in. program społeczny Polska Solidarna z Kubą prowadzony od dwóch lat w Instytucie Lecha Wałęsy.

Wszyscy rozmówcy odnieśli się do niedawnego przemówienia Prezydenta USA Georga W. Busha podkreślając, że nie napawa otuchą fakt, iż polityka Stanów Zjednoczonych wobec Kuby prowadzona jest wciąż tym samym językiem, a nieumiejętne podejście USA wobec Kuby jest zresztą przedmiotem powszechnej krytyki również w środowisku opozycji i dysydentów. Dagoberto H. Valdéz zauważył natomiast, że pojawiły się w przemówieniu Prezydenta Busha pozytywne akcenty, zwracające uwagę na podmiotowość rządu kubańskiego. Zabrakło zrozumienia dla aktualnych kubańskich problemów.

Wspólne wszystkim rozmówcom jest również stałe poczucie zagrożenia i niepewność jutra. Przedstawicielki Dam w Bieli wskazywały na szczególnie trudną sytuację ich rodzin, rozdzielonych z powodu uwięzienia bliskich. Podkreślały, że władze kubańskie wprawdzie umożliwiają kontakt rodzin z więźniami, jednak jednocześnie znacznie go utrudniają, wysyłając więźniów w odległe rejony wyspy. Wobec głębokiego kryzysu transportowego w kraju i znikomych środków, rodziny pozostają bez możliwości kontaktu przez długi czas. Laura Pollan powiedziała, że najważniejszą sprawą dla niej, jako przedstawicielki Dam w Bieli, jest pomoc osobom niesłusznie przetrzymywanym w więzieniach z powodów politycznych i doprowadzenie do ich uwolnienia.

Również dla Oswaldo Payá, przywódcy Ruchu Chrześcijańskiego Wyzwolenia najważniejszą sprawą pozostaje uwolnienie więźniów politycznych, którzy są najbardziej narażeni na represje w razie jakiegokolwiek zaostrzenia sytuacji w kraju. Zdaniem Payi, Kuba znajduje się w momencie przed transformacją, z powodu głębokiej zapaści gospodarczej i postępującej niezgody społeczeństwa na obecną sytuację. Podkreślił, że przemiany na Kubie muszą zostać przeprowadzone z zachowaniem gwarancji dla różnych grup społecznych, w sposób pokojowy i poprzez dialog narodowy z obecnymi władzami.

Głównym tematem rozmowy z Miriam Leiva i Oskarem E.Chepe była trudna sytuacja ekonomiczna na Kubie oraz potrzeba transformacji politycznej kraju. Pan Chepe zauważył, że głoszenie konieczności reformy gospodarczej, za co krytykowano go w latach 80 i 90., a potem wyrzucono z Komunistycznej Partii Kuby, są teraz podejmowane publicznie. Wskazywali na konieczność uzupełnienia wiedzy w społeczeństwie kubańskim o rzeczywistych warunkach życia poza wyspą wobec szkodliwej i nieprawdziwej propagandy rządowej. Państwo Chepe opisywali też trudności życia niezależnie myślących obywateli w obliczu ciągłych rewizji i konfiskat prowadzonych przez służby bezpieczeństwa państwa oraz wobec zakazu opuszczania kraju.

W niedzielę 28 października br. Piotr Gulczyński wziął udział w mszy świętej w kościele Św. Rity na Miramar, która jest cotygodniowym miejscem spotkań i pokojowych manifestacji członkiń ruchu Dam w Bieli. Po mszy, Damy w bieli odbyły tradycyjny pochód wzdłuż 5tej alei, jako wyraz protestu wobec uwięzienia ich bliskich z powodów politycznych. W pochodzie wziął udział również Prezes Gulczyński, a następnie odbyło się wspólne spotkanie z Damami w pobliskim parku. Po odczytaniu listu od Lecha Wałęsy przez Laurę Pollan, Prezes Gulczyński zwrócił się do zebranych kobiet ze słowami wsparcia i solidarności. Powiedział o współpracy, na jaką mogą liczyć ze strony Instytutu Lecha Wałęsy, a także o założonym w Polsce Komitecie Solidarności z Kubą. Dodał, że Instytut prowadzi wraz z innymi organizacjami w Europie szereg działań mających na celu informowanie opinii publicznej na świecie o sytuacji na Kubie, w tym o działaniach Dam w Bieli, które popiera. Na końcu spotkania, wymieniono wzajemne pozdrowienia, przy czym Damy wyraziły nadzieję, że Prezes Gulczyński przyjedzie do nich ponownie. Zarówno spotkanie, jak i pochód obyły się bez incydentów.

Powracającym elementem wszystkich rozmów była kwestia braku porozumienia w środowiskach opozycji, co do samego procesu transformacji. Dagoberto H. Valdes podkreślał konieczność działania w duchu dialogu i współpracy ponad podziałami. Jednym z istotnych kłopotów opozycji na Kubie jest brak zgody, co do wspólnej wizji procesu przemian oraz słabość środowiskowej integracji, o czym wspominali również pozostali rozmówcy. Zdaniem Dagoberto, skuteczną i pokojową transformację można przeprowadzić tylko wspólnym wysiłkiem wszystkich, samemu nie można wiele zdziałać „solo no se puede llegar“.

Wśród rozmówców dominował nastrój nadziei na zmiany w nieodległej przyszłości i szczera chęć współpracy z wszystkimi, którzy chcieliby się włączyć w proces pokojowej transformacji na Kubie. Wskazywali potrzebę dostępu do materiałów opowiadających o doświadczeniach Polski i innych krajów wyjścia z komunizmu i budowie demokracji i społeczeństwa obywatelskiego.

Zdaniem Prezesa Piotra Gulczyńskiego sytuacja na Kubie wymaga rozpoczęcia rozmów wielostronnych z udziałem rządu, opozycji reprezentowanej przez ośrodki dysydenckie działające w kraju oraz przedstawicieli emigracji kubańskiej. Istotnym jest wypracowanie przez grupy dysydenckie formuły wspólnej reprezentacji, która pozwoli wyciszyć różnice polityczne i pozwoli rozpocząć dialog mający na celu pokojową transformację kraju i stworzenie w pełni demokratycznego rządu. Właściwym wydaje się zastosowanie modelu obrad okrągłego stołu, przy którym mogłyby zasiąść strony widzące potrzebę zmian politycznych i gospodarczych na Kubie. Ten model negocjacji sprawdził się podczas konfliktu władza – społeczeństwo przy polskiej transformacji ustrojowej w 1989r i jest wysoko oceniany przez Kubańczyków. Prezydent Lech Wałęsa, jako orędownik idei pokojowej, demokratycznej transformacji, jest gotów patronować takiej inicjatywie kubańskiego społeczeństwa i jest gotów działać na rzecz jej realizacji promując ją pośród rządów Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych, postrzegając te rządy jako znaczących gwarantów przyszłego porozumienia.

Listy Prezydenta Lecha Wałęsy w języku hiszpańskim zamieszczamy poniżej (format pdf):

Laura Pollan

Oswaldo Paya Sardinas

Miriam Leiva y Oscar Espinoza Chepe

Vitral

Listy od Kubańczyków:

Miriam Leiva 

Oscar Espinoza Chepe 

-------------------------------

DAMY W BIELI (Damas de blanco) to ruch kobiet kubańskich zapoczątkowanego w kwietniu 2003 roku w Hawanie przez wspólne wystąpienie publiczne rodzin więźniów politycznych i sumienia przeciwko aresztowaniu i pośpiesznym skazaniu na wysokie wyroki (w marcu 2003 roku) 75 dysydentów i opozycjonistów kubańskich. Rzeczniczką ruchu jest LAURA POLLAN TOLEDO, żona Héctora Masedy Gutiérreza więźnia politycznego od 2003 roku.

FLAMUR (Federación Latinoamericana de Mujeres Rurales) to pierwsze stowarzyszenie pozarządowe skupiające kobiety wiejskie i zajmujące się promocją wartości demokratycznych, poprawą bytu rodzin i sytuacją kobiety w rodzinie i społeczeństwie.

MIRIAM LEIVA i OSKAR ESPINOZA CHEPE to małżeństwo niezależnych dziennikarzy piszące o potrzebie demokracji i transformacji systemowej na Kubie. Miriam jest jedną z założycielek ruchu Dam w Bieli. Jej mąż, niezależny ekonomista, został skazany z powodów politycznych na 20 lat więzienia. Obecnie przebywa na zwolnieniu warunkowym z powodów zdrowotnych.

OSWALDO PAYA SARDINIAS jest przywódcą Ruchu Chrześcijańskiego Wyzwolenia Sardinias (Movimiento Christiano Liberación), współautor największej inicjatywy obywatelskiej na Kubie- Projektu Varela, laureat Nagrody im. Andrieja Sacharowa w dziedzinie praw człowieka przyznanej przez Parlament Europejski w 2004 r.

DAGOBERTO HERNÁNDEZ VALDÉZ, VIRGILIO TOLEDO LÓPEZ i MARIA CARIDAD GÁLVEZ CHIU to byli współpracownicy Centrum Kształcenia Religijnego i Obywatelskiego oraz redakcji Vitral, którzy zostali zmuszeni do odejścia w kwietniu 2004 roku. Vitral, był jedynym niezależnym, społeczno-kulturowym magazynem o zasięgu ogólnokrajowym, który poruszał sprawy społeczeństwa obywatelskiego.