Jednym z najciekawszych i najbardziej znaczących zjawisk ostatnich czasów na Kubie są narodziny niezależnego dziennikarstwa. Mają one swój początek i przyczynę w latach 90., kiedy Kuba przechodziła głęboki kryzys zwany Okresem Specjalnym. Znaczenie niezależnego dziennikarstwa można porównać do kultury samizdatu i drugiego obiegu z krajów Europy Środkowo-Wschodniej i byłego Związku Sowieckiego w okresie komunizmu.

Oprócz rosnących represji ze strony władz państwowych, niezależni dziennikarze napotykają na jeszcze jeden poważny problem w swej pracy. Najtrudniej jest im dotrzeć do odbiorcy kubańskiego na wyspie. Wielu mieszkańców wyspy niewiele słyszała o niezależnych dziennikarzach. Nieliczne enuncjacje prasowe w Granmie oficjalnym organie prasowym Komunistycznej Partii Kuby i głównym dzienniku, i to od niedawna, przedstawiają ich zawsze jako „płatnych agentów imperialistycznych” Stanów Zjednoczonych, jako „robactwo”.

Niezależni dziennikarze publikują w prasie zagranicznej i, ostatnio także, na stronach internetowych różnych organizacji, w tym na naszej stronie SOLIDARNI Z KUBĄ.PL.

Największym problemem pozostaje dotarcie do czytelnika w kraju wobec całkowitego monopolu władzy państwowej na środki przekazu. Jest to cecha charakterystyczna systemów totalitarnych. Kubański Kodeks Karny przewiduje szereg restrykcyjnych kar, za samo bycie dziennikarzem niezależnym, co charakteryzuje jako przestępstwo. Nawet, gdy dziennikarze podkreślają, że nie uprawiają polityki, a jedynie chcą pisać i informować.

Te przepisy prawa zostały wprowadzone dla zastraszenia i uciszania opozycji  niezależnych dziennikarzy oraz do ukarania każdego, kto współpracuje z USA.

Obecnie działa na Kubie, w klimacie stałych i zaostrzających się represji, około 20 niezależnych agencji prasowych. Nadawane przez nie komunikaty i artykuły można śledzić na stronach CubaNet, Nueva Prensa Cubana, Cata de Cuba i innych.

Pierwsza niezależną agencję prasową Agencia de Prensa Independiente de Cuba założył  Nestora Baguera w 1992 roku.

Dziennikarze, ale też ludzie bez warsztatu dziennikarskiego, bez przygotowania do pracy reporterskiej zapisują wydarzenia związane z represjami, z nastrojami społecznymi i najbardziej dramatyczne sprawy z życia codziennego. Typowa praca dziennikarska często przeplata się np. z ekonomicznymi czy politycznymi analizami niezależnych ekonomistów.

Na stronie Solidarnych można zapoznać się na bieżąco z artykułami m. in. Miriam Leivy- żony więźnia politycznego oraz z tekstami Oskara Espinozy Chepe, ekonomisty niezależnego i dziennikarza niezależnego, przebywającego na zwolnieniu warunkowym z powodów zdrowotnych.

P.

• Miriam Leiva
• Oscar Manuel Espinosa Chepe