Ogólna sytuacja na Kubie

Od momentu objęcia władzy przez Fidela Castro, rząd kubański łamał i nadal łamie prawa cywilne i polityczne na Kubie. Reżim surowo rozprawia się z Kubańczykami, którzy nie zgadzają się z polityką dyktatora oraz państwową ideologią. Choć w wyniku porozumienia władz i Kościoła katolickiego w 2010 i 2011 roku zwolniono ponad 100 więźniów politycznych, wciąż w więzieniach na Kubie  pozostaje  około 200 więźniów sumienia. W ostatnich latach najbardziej drastyczny i zmasowany atak na ruch dysydencki i opozycyjny znany jest pod nazwą Czarnej Wiosny.

Czarna Wiosna rozpoczęła się 18 marca 2003 r. masowa akcją zatrzymań niezależnych dziennikarzy, obrońców praw człowieka, opozycjonistów i związkowców kubańskich. Zatrzymano i skazano w przyspieszonych procesach 75 opozycjonistów, których władze oskarżyły o uczestnictwo w działalności konspiracyjnej zorganizowanej przez szefa Sekcji Interesu Stanów Zjednoczonych na Kubie. Określiły ich jako "siły najemne" i zapowiedziały zastosowanie surowych kar przeciwko "czynom popełnionym we współpracy z wrogiem". Procesy aresztowanych odbyły się od 3 do 7 kwietnia 2003 r., w których niesprawiedliwie skazano ich bez należytego procesu ogłaszając od 6 do 30 lat kary pozbawienia wolności. Kilku z nich zostało zwolnionych z odsiadywania kary w wyniku złego stanu zdrowia. W 2010 i 2011 roku ponad 71 osoby, które  przetrzymywano w bardzo trudnych warunkach, torturowano, bez możliwości kontaktu z rodziną, zostały zwolnione za cenę przymusowej emigracji do Hiszpanii. 

W 2003 roku większość ze wspomnianych dysydentów i opozycjonistów została skazana z Artykułu 91 Kodeksu Karnego lub z Prawa 88 albo z obydwu.

Artykuł 91 Kodeksu Karnego

Artykuł 91 kubańskiego Kodeksu Karnego przewiduje wyrok od 10 do 20 lat pozbawienia wolności lub karę śmierci dla każdego, kto "w interesie obcego państwa, popełnia czyn, który zagraża niepodległości Państwa Kubańskiego albo jego terytorialnej integralności".

Prawo 88

(Ley 88 de Protección de la Independencia Nacional y la Economía de Cuba)

Czarna Wiosna nie zakończyła jednak procesu zatrzymań członków opozycji. Przykładowo tylko 22 lipca 2005 r. aresztowano kolejne 30 osoby pokojowo demonstrujące przed Ambasadą Francji w Hawanie. Podobne zatrzymania zdarzają się każdego dnia...

Szczególną krytykę sytuacji, jaka ma miejsce na Kubie, wysuwa międzynarodowa organizacja Amnesty International. Aktywnie nawołuje ona na arenie międzynarodowej do natychmiastowego uwolnienia wszystkich więźniów sumienia przetrzymywanych przez reżim, a także na bieżąco bada sytuacje łamania praw człowieka na wyspie.

Czym jest Amnesty International?

Historia powstania Amnesty International

Definicje według Amnesty International

Więzień polityczny

Amnesty International uważa za więźnia politycznego każdego więźnia, w którego sprawie występuje istotny pierwiastek polityczny, włączając w to motywację działań więźnia, jego czyny, albo motywy, dla których władze postanowiły go uwięzić. Mianem "politycznych" Amnesty International określa wszystkie aspekty stosunków międzyludzkich związane z "polityką", czyli mechanizmami społecznymi i dotyczącymi organizacji porządku publicznego. Chodzi tu o zasady, organizację i sposób rządzenia czy też prowadzenia spraw publicznych, również w kontekście języka, pochodzenia etnicznego, płci bądź wyznania, statusu społecznego i wpływów, jak i innych czynników. Termin ten odnosi się również do stosunków władzy w społeczności i w rodzinie, zatem wszelkie działania zmierzające do zmiany relacji między płciami w tej dziedzinie należy uważać za polityczne.

W wielu krajach procesy więźniów politycznych prowadzone są z pogwałceniem standardów prawa międzynarodowego. W innych mogą oni być przetrzymywani latami, a niekiedy przez całe dekady, bez procesu lub nawet bez jakiegokolwiek kontaktu z sądem. Amnesty International domaga się dla każdego więźnia politycznego przeprowadzenia rzetelnego procesu w rozsądnym terminie, zgodnie z uznanym przez społeczność międzynarodową prawem wszystkich więźniów do rzetelnego i bezzwłocznego procesu albo do uwolnienia. Pojęcie "więźnia politycznego" obejmuje zarówno więźniów sumienia jak i sprawców aktów przemocy o charakterze kryminalnym (lub też osoby oskarżone o pospolite przestępstwa, np. wtargnięcie na teren prywatny, zniszczenie mienia). Jednak tylko w przypadku więźniów sumienia Amnesty International żąda natychmiastowego i bezwarunkowego zwolnienia.

Używanie zwrotu "więzień polityczny" przez Amnesty International nie zmierza do przyznania osobie przetrzymywanej specjalnego statusu ani nie oznacza, że ruch zajmuje jakiekolwiek stanowisko w kwestii celów politycznych więźnia. Organizacja ani nie popiera, ani nie kwestionuje poglądów ludzi, na rzecz których prowadzi kampanie, podobnie jak nie zajmuje stanowiska w sprawie użycia broni w konfliktach politycznych.

Oto kilka typowych dla Amnesty International przypadków zastosowania terminu "więzień polityczny":

faktyczny lub domniemany członek zbrojonego ugrupowania politycznego oskarżony o "zdradę stanu" lub "usiłowanie dokonania przewrotu";

osoba oskarżona lub skazana za przestępstwo pospolite popełnione w ramach aktu politycznego, np. na demonstracji związku zawodowego czy organizacji rolników;

kobieta oskarżona lub skazana za zamordowanie męża, który się nad nią znęcał, o ile proces odbywa się według dyskryminującego prawa dotyczącego obrony koniecznej;

osoba oskarżona lub skazana za przestępstwo pospolite, jak morderstwo czy rabunek, dokonane z motywów politycznych, albo za niepłacenie podatków z przyczyn ideologicznych.

Wiele rządów utrzymuje, że w ich krajach nie ma więźniów politycznych, a są jedynie więźniowie przetrzymywani na mocy zwykłego prawa karnego. Mimo to Amnesty International określa przypadki podobne do powyższych mianem "politycznych" i w odniesieniu do nich używa określeń "proces polityczny" i "uwięzienie z przyczyn politycznych". Nie oznacza to sprzeciwu Amnesty International wobec uwięzienia jako takiego, chyba że uznaje również osobę zatrzymaną za więźnia sumienia.

Amnesty International nie tylko upomina się o pojedynczych więźniów politycznych, ale wzywa też rządy do zniesienia procedur umożliwiających długotrwałe odosobnienie z powodów politycznych bez ochrony prawnej 1).

Więzień sumienia

Dokładna liczba więźniów sumienia przebywających za kratami na świecie nie jest znana. Przetrzymują ich rządy o różnych systemach politycznych i społecznych, a czasami zbrojne ugrupowania polityczne. Wiadomo jednak, że na każde ujawnione nazwisko więźnia sumienia przypada wiele innych - nieznanych.

Wśród więźniów sumienia są wybitne osobistości znane ze swej działalności publicznej. Wielu z nich to artyści, prawnicy, politycy i działacze związkowi, którzy odważyli się rzucić wyzwanie oficjalnej ideologii. Jednak większość to zwykli ludzie, nawet dzieci, o bardzo różnych losach, uwięzieni nie za swą działalność polityczną, a za to, kim są.

Niektórymi więźniami sumienia kieruje sprzeciw wobec systemu rządów w ich kraju, inni zostali uwięzieni mimo tego, że ich działalność mieści się w granicach prawa obowiązującego w danym państwie. Powodami uwięzienia są:

• zaangażowanie w działalność polityczną bez użycia przemocy, np. uczestnictwo w pracy społecznej na poziomie lokalnym;
• przynależność do domagającej się autonomii grupy etnicznej;
• regularny udział w praktykach religijnych nieakceptowanych przez państwo;
• udział w działaniach związkowych, np. strajkach lub demonstracjach;
• rzekome popełnienie przestępstwa, podczas gdy czyn polegał jedynie na krytyce władz;
• pisanie alarmistycznych artykułów prasowych o pogwałceniach praw człowieka we własnym kraju;
• odmowa odbycia służby wojskowej ze względu na przekonania;
• sprzeciw wobec obowiązku posługiwania się językiem urzędowym danego kraju;
• mieszkanie w konkretnej wsi;
• pokrewieństwo z działaczem opozycji;
• bycie kobietą, gdy dochodzi do ograniczenia wolności wyłącznie ze względu na płeć (np. w Afganistanie pod rządami talibów);
• rzeczywista lub domniemana tożsamość seksualna lub zaangażowanie w związki bądź kontakty z osobami tej samej płci.

Amnesty International domaga się natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów sumienia, którzy są więzieni z powodu swoich poglądów albo z powodu tożsamości, a nie za popełnione przestępstwa. Zgodnie z prawem międzynarodowym, rządom nie wolno ich przetrzymywać.

Amnesty International posługuje się szczegółową i konkretną definicją "więźnia sumienia". Stwierdzenie, czy dany więzień należy do tej kategorii, wymaga często dokładnego przeanalizowania faktów, a decyzja należy do pracowników Międzynarodowego Sekretariatu, którzy opierają się na informacjach zaczerpniętych z wielu źródeł, oceniając ich zgodność z uznaną definicją. W razie trudności osoby prowadzące badania mogą przekazać sprawę międzynarodowej grupie wolontariuszy, zwanej Stałym Komitetem ds. Mandatu 2).

Lista więźniów sumienia

Lista 71 więźniów sumienia na Kubie będących pod opieką Amnesty International:

1. Nelson Alberto Aguiar Ramírez, lat 59
2. Pedro Pablo Alvarez Ramos, lat 57
3. Raúl Arencibia Fajardo, lat 41
4. Pedro Argüelles Morán, lat 56
5. Víctor Rolando Arroyo Carmona, lat 53
6. Mijail Barzaga Lugo, lat 36
7. Oscar Elías Biscet González, lat 43
8. Marcelo Cano Rodríguez, lat 38
9. Francisco Chaviano González, lat 52
10. Rafael Corrales Alonso, lat 36
11. Eduardo Díaz Fleitas, lat 51
12. Antonio Ramón Díaz Sánchez, lat 41
13. Alfredo Rodolfo Domínguez Batista, lat 43
14. Alfredo Felipe Fuentes, lat 55
15. Efrén Fernández Fernández, lat 54
16. Juan Adolfo Fernández Sainz, lat 56
17. José Daniel Ferrer García, lat 33
18. Luis Enrique Ferrer García, lat 30
19. Próspero Gaínza Agüero, lat 47
20. Miguel Galván Gutiérrez, lat 39
21. Julio César Gálvez Rodríguez, lat 59
22. José Luis García Paneque, lat 39
23. Ricardo Severino González Alfonso, lat 53
24. Diosdado González Marrero, lat 42
25. Léster González Pentón, lat 26
26. Alejandro González Raga, lat 46
27. Jorge Luis González Tanquero, lat 33
28. Leonel Grave de Peralta Almenares, lat 27
29. Iván Hernández Carrillo, lat 33
30. Normando Hernández González, lat 35
31. Juan Carlos Herrera Acosta, lat 38
32. Regis Iglesias Ramírez, lat 34
33. José Ubaldo Izquierdo Hernández, lat 37
34. Rolando Jiménez Posada, lat 33
35. Reinaldo Miguel Labrada Pena, lat 41
36. Librado Ricardo Linares García, lat 43
37. Virgilio Marante Guelmes, wiek nieznany
38. Héctor Fernando Maseda Gutiérrez, lat 62
39. José Miguel Martínez Hernández, lat 40
40. Mario Enrique Mayo Hernández, lat 40
41. Luis Milán Fernández, lat 35
42. Rafael Millet Leyva, lat 34
43. Nelson Moliné Espino, lat 40
44. Ángel Juan Moya Acosta, lat 40
45. Jesús Miguel Mustafá Felipe, lat 59
46. Félix Navarro Rodríguez, lat 50
47. Pablo Pacheco Avila, lat 34
48. Héctor Palacios Ruiz, lat 63
49. Arturo Pérez de Alejo Rodríguez, lat 53
50. Omar Pernet Hernández, lat 57
51. Horacio Julio Pina Borrego, lat 37
52. Fabio Prieto Llorente, lat 38
53. Alfredo Manuel Pulido López, lat 43
54. José Gabriel Ramón Castillo, lat 46
55. Arnaldo Ramos Lauzerique, lat 63
56. Ricardo Ramos Pereira, lat 33
57. Blas Giraldo Reyes Rodríguez, lat 47
58. Alexis Rodríguez Fernández, lat 34
59. Néstor Rodríguez Lobaina, lat 38
60. Omar Rodríguez Saludes, lat 39
61. Omar Moisés Ruiz Hernández, lat 57
62. Claro Sánchez Altarriba, lat 51
63. José Enrique Santana Carreira, lat 29
64. Ariel Sigler Amaya, lat 40
65. Guido Sigler Amaya, lat 51
66. Ricardo Silva Gual, lat 31
67. Fidel Suárez Cruz, lat 34
68. Manuel Ubals González, lat 35
69. Héctor Raúl Valle Hernández, lat 36
70. Antonio Augusto Villareal Acosta, lat 56
71. Orlando Zapata Tamayo, lat 36

Lista więźniów politycznych skazanych od końca lat 80. wg rejestru Cuban American National Foundation: (EXCEL)

Oprac. K

Przeczytaj też: "Kuba: Prawo do opozycji"