Kronika wizyty

Papież przyleciał na Kubę 21 stycznia 1998 r. Pierwszym miastem na tarsie pielgrzymki była Hawana - miasto,  liczące ponad 2 mln mieszkańców (co stanowi 1/5 ludności kraju), które jest siedzibą archidiecezji San Cristóbal de la Habana. Na jej obszarze mieszka ponad 3 mln ludzi, z czego 46% wyznaje wiarę katolicką. Praca duszpasterska prowadzona jest w 88 parafiach, stacjach misyjnych i instytucjach wychowawczych, obsługiwanych przez 45 księży diecezjalnych i 83 kapłanów zakonnych, 117 zakonników, 235 zakonnic i 13 diakonów stałych. Tutaj znajduje się tez jedyne w kraju wyższe seminarium duchowne.

W czwartek, 22 stycznia  papież odprawił Mszę świętą na stadionie Akademii Wychowania Fizycznego im. Manuela Fajarado w mieście Santa Clara,  gdzie zgromadziło się ponad 150 tys. wiernych. We Mszy św. uczestniczyły rodziny, które przybyły ze wszystkich stron wyspy. W homilii Jan Paweł II nawiązał do historycznego dziedzictwa najwyższych wartości strzeżonych w rodzinach kubańskich, do licznych problemów, z jakimi w dzisiejszych czasach musi borykać się rodzina, a także do problemów społeczno-politycznych kraju. Podczas liturgii rozbrzmiewały śpiewy i melodie w rytmie rumby.

Po zakończeniu Mszy św. Jan Paweł II odleciał samolotem do Hawany, gdzie wieczorem, w Pałacu Rewolucji odbyło się prywatne spotkanie Papieża z prezydentem Fidelem Castro.

W tym samym czasie Sekretarz Stanu, kard. Angelo Sodano spotkał się z sekretarzem Rady Ministrów Carlosem Lage i z ministrem spraw zagranicznych Kuby Robertem Robainą. W imieniu Stolicy Apostolskiej poprosił władze Kuby o ułaskawienie więźniów sumienia. Przekazał im apele w tej sprawie kierowane do Stolicy Apostolskiej i osobiście do Ojca Świętego przez organizacje międzynarodowe i wielu ludzi z całego świata. Przedstawiciel rządu kubańskiego zapewnił, że przy rozpatrywaniu podań o ułaskawienie zostaną wzięte pod uwagę względy humanitarne, przedstawione przez Sekretarza Stanu.

Następnego dnia w piątek, 23 stycznia, Jan Paweł II odleciał samolotem do oddalonego o 500 km od Hawany miasta Camagüey (ok. 300 tys. mieszkańców), które jest od 1912 r. siedzibą jednej z dziesięciu diecezji Kuby. W jej granicach mieszka prawie 1,5 mln ludności, z czego 38% stanowią katolicy, którzy należą do 17 parafii; na terenie diecezji znajduje się 116 kościołów i stacji misyjnych.

Na placu im. Ignacio Agramonte, bohatera walk narodowo-wyzwoleńczych, papież odprawił  Eucharystię dla ok. 300 tys. osób, w większości ludzi młodych. Ich przedstawiciele zwrócili się do Papieża ze słowami powitania na początku celebracji oraz przygotowali i poprowadzili liturgię słowa. Młodzi byli też adresatami papieskiej homilii, wielokrotnie przerywanej oklaskami i okrzykami. Na zakończenie Mszy św. Papież wręczył młodym tekst przesłania skierowanego do ich rówieśników w całym kraju. «Powróćcie do korzeni narodowych i chrześcijańskich — napisał — aby budować przyszłość bardziej godną i wolną. Zajmijcie należne wam miejsce w wielkiej rodzinie narodów waszego kontynentu i całego świata: nie jako ostatni, którzy muszą prosić o przyjęcie, ale jako ci, którzy przynoszą z sobą bogatą i wielką tradycję, zakorzenioną w chrześcijaństwie». Z Camagüey Jan Paweł II powrócił do Hawany.

Tego samego dnia wieczorem papież udał się do siedziby Uniwersytetu Hawańskiego na spotkanie z przedstawicielami świata nauki i kultury.

Uniwersytet ten, założony przez ojców dominikanów w 1728 r., obejmuje 15 wydziałów i 14 ośrodków naukowych; studiuje na nim ponad 12 tys. studentów. Spotkanie odbyło się w «Aula Magna» Uniwersytetu, gdzie znajduje się urna z prochami o. Felixa Vareli (1788-1853), bohatera narodowego, pisarza, intelektualisty, apostoła i orędownika niepodległości Kuby. W 1985 r. został rozpoczęty jego proces beatyfikacyjny.

Spotkanie otworzył arcybiskup Hawany kard. Jaime Lucas Ortega y Alamino, po czym głos zabrał rektor Uniwersytetu prof. Juan Vela Valdés. W swoim przemówieniu Jan Paweł II podkreślił odrębność i bogactwo kultury kubańskiej, która mimo wielu wpływów zewnętrznych pozostaje kulturą oryginalną i niezależną.

W spotkaniu oprócz biskupów, pracowników naukowych, ludzi kultury oraz studentów wziął też udział prezydent Fidel Castro, choć jego obecność nie była przewidziana w programie.

Kolejnym miastem na drodze apostolskiej pielgrzymki Jana Pawła II było Santiago de Cuba położone na południowo-wschodnim wybrzeżu wyspy, oddalone od Hawany o ok. 750 km. Liczy ono 400 tys. mieszkańców i jest — po stolicy — drugim co do wielkości miastem kraju. To właśnie w Santiago de Cuba 1 stycznia 1959 r. Fidel Castro ogłosił zwycięstwo rewolucji. Od 1522 r. miasto jest siedzibą diecezji, która w 1803 r. została przekształcona w metropolię. Na jej obszarze mieszka ok. 1 350 000 ludzi, z czego 25% stanowią katolicy, skupieni w 16 parafiach, na terenie których istnieje 29 kościołów i stacji misyjnych.

O godz. 11.10 na placu Antonio Maceo w Santiago de Cuba Jan Paweł II odprawił Mszę św., podczas której dokonał koronacji statuetki Matki Bożej Miłosierdzia z El Cobre, Patronki Kuby. Jej kult sięga początków XVII w. Niewielką figurę Madonny przywieziono specjalnie na tę okazję z oddalonego o 15 km sanktuarium. «Matko pojednania — modlił się Papież na zakończenie swej homilii — (...) uczyń z narodu kubańskiego wspólnotę braci i sióstr, aby wszyscy jego członkowie otworzyli szeroko swoje umysły, serca i życie na Chrystusa, jedynego Zbawiciela i Odkupiciela». W Eucharystii uczestniczyło 14 kardynałów, 90 arcybiskupów i biskupów oraz ponad półmilionowa rzesza wiernych.

Niedziela, 25 stycznia, była ostatnim dniem pobytu Jana Pawła II na Kubie. Pierwszym punktem programu tego dnia było spotkanie ekumeniczne w nuncjaturze apostolskiej, w którym wzięło udział ok. 25 osób, członków lokalnej Rady Ekumenicznej. W przemówieniu przekazanym zebranym Papież napisał m.in.: «Żadna sytuacja historyczna ani uwarunkowania ideologiczne czy kulturowe nie mogą paraliżować braterskich relacji między wszystkimi wierzącymi — a celem tych relacji jest wyłącznie służba jedności, jakiej pragnie Chrystus». Chrześcijanie na Kubie — podkreślił Jan Paweł II — mają wspólnie ukazywać kubańskiemu społeczeństwu autentyczny obraz Chrystusa. Ojciec Święty zwrócił się ponadto do żydów, obecnych na tym spotkaniu, podkreślając wagę braterskiego dialogu żydowsko-chrześcijańskiego, który służy lepszemu wzajemnemu poznaniu.

Następnie Jan Paweł II udał się na Plac Rewolucji, miejsce-symbol najnowszej historii Kuby, gdzie o godz. 9.30 odprawił uroczystą Mszę św. wieńczącą całą pielgrzymkę.

Obecny był prezydent Fidel Castro i inne osobistości państwowe. Tematem homilii była nowa ewangelizacja i misja ludzi świeckich w Kościele na progu zbliżającego się trzeciego tysiąclecia. W modlitwie powszechnej  podjęto wszystkie tematy poruszane przez Papieża podczas całej jego wizyty: modlono się szczególnie za Kościół na Kubie, aby wiernie głosił Ewangelię oraz za rodziny i za ludzi młodych, aby poznali Chrystusa, który jest światłością świata. Polecano też Bogu wszystkie kobiety kubańskie.

Przed wylotem do Europy  papież nawiedził katedrę Niepokalanego Poczęcia i św. Krzysztofa w Hawanie, gdzie oczekiwali go kapłani, zakonnicy, zakonnice, seminarzyści i ludzie świeccy, zaangażowani w dzieła apostolskie. Podczas Liturgii Słowa Ojciec Święty wygłosił homilię, w której powołując się na przykład św. Pawła ukazał jak należy znosić trudności i niepowodzenia w pracy i w życiu konsekrowanym. „Nie wolno tracić nadziei” — podkreślił — „ale trzeba umacniać w sumieniach wiernych wartości ludzkie, etyczne i religijne. Ich brak odczuwa się w szerokich kręgach społeczeństwa kubańskiego.” Papież wyraził życzenie, aby ułatwiono wstęp na Kubę nowym misjonarzom, oraz by zakony mogły podjąć misję nauczania, którą pełnią w wielu częściach świata z dużym pożytkiem dla społeczeństwa. Katolików świeckich Ojciec Święty zachęcił do pogłębiania formacji religijnej, co pomoże im dawać świadectwo o Chrystusie, przebaczać krzywdy i korzystać z należnego im prawa służenia społeczeństwu we wszystkich miejscach już dostępnych dla wierzących, a także w środowiskach kultury, gospodarki, polityki i środków społecznego przekazu. «Drodzy bracia — powiedział na zakończenie Jan Paweł II — naród kubański was potrzebuje, bo potrzebuje Boga».

Żródło:

www.opoka.org.pl

http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TH/THW/podroz_kuba.html

Przeczytaj także artykuł Doroty Warakomskiej "Krucjata Tysiąclecia".